Wat is de laatste verzorging

De laatste verzorging is de lichamelijke verzorging na het overlijden. Hiervoor wordt ook de term afleggen gebruikt. Denk aan wassen, aankleden, haren verzorgen en eventueel make-up aanbrengen. Ook bespreken we hoe je dierbare wordt neergelegd voor de opbaring. Het uitgangspunt is een verzorgd uiterlijk dat past bij wie iemand was en bij diens wensen, gewoonten en levensovertuiging.

Zelf helpen of de verzorging aan Kramer overlaten

Je hoeft niet vooraf precies te weten wat je wilt doen. Je kunt een kleine handeling kiezen, zoals de haren kammen of de handen verzorgen. Je kunt ook meer meehelpen, alleen kijken of na afloop bij je dierbare komen. Ieder familielid mag hierin een eigen keuze maken. Ook een partner, vriend of andere naaste kan deze wens met ons bespreken.

Vertel ons bij het eerste contact dat je aanwezig wilt zijn of wilt helpen. Dan kunnen we daar bij de planning rekening mee houden. We bespreken wat je kunt verwachten en welke handelingen in de situatie mogelijk zijn. Je mag altijd stoppen, even weggaan of iets aan ons overlaten. Meehelpen is geen verplichting en zegt niets over de band met je dierbare.

Een vertrouwd en persoonlijk uiterlijk

Wassen en de huid verzorgen

Als je dat wilt, kun je onder begeleiding helpen bij het wassen en afdrogen. Bijvoorbeeld door het gezicht of de handen te wassen. Je kunt ook aangeven welke vertrouwde verzorgingsproducten je dierbare gebruikte. We bekijken welke producten geschikt zijn. Tijdens de verzorging blijven privacy en waardigheid vooropstaan.

Bij wonden of andere bijzonderheden is professionele verzorging nodig. De verzorgers beoordelen welke handelingen je veilig kunt doen en welke bescherming daarbij nodig is. Je hoeft zulke situaties niet zelf op te lossen.

Haren kammen en het kapsel verzorgen

Een herkenbaar kapsel kan veel betekenen. Je kunt de haren zelf kammen of borstelen, de scheiding goed leggen of aanwijzingen geven over hoe je dierbare het haar droeg. Een recente foto helpt om dit duidelijk te maken. Bespreek ook wensen voor een pruik of haarstuk. Wat mogelijk is, hangt af van de conditie van het lichaam en de beschikbare voorzieningen. Wil je de eigen kapper betrekken, overleg dit dan vooraf.

Scheren en baardverzorging

Was je dierbare gladgeschoren of hoorde een baard of snor juist bij hem? Geef dit aan voordat de verzorging begint. Bespreek met de verzorger of je hierbij wilt helpen. De huid kan kwetsbaar zijn; daarom bekijken we zorgvuldig hoe scheren of bijwerken kan plaatsvinden.

Make up aanbrengen

Je kunt helpen met make-up als je dat prettig vindt. Neem bijvoorbeeld de eigen lippenstift, foundation of oogschaduw mee en vertel hoe je dierbare zich gewoonlijk opmaakte. Een foto kan daarbij helpen. Ook geen make-up gebruiken is een keuze. Wanneer verkleuringen of beschadigingen om speciale cosmetische verzorging vragen, bespreken we de mogelijkheden en beperkingen. Een uiterlijk precies zoals bij leven kan niet altijd worden bereikt.

Nagels verzorgen en nagellak aanbrengen

Ook kleine details mogen aandacht krijgen. Denk aan schone nagels, de vertrouwde kleur nagellak of juist het verwijderen van oude lak. Je kunt nagellak meenemen en in overleg zelf aanbrengen. Laat knippen, vijlen of het verwijderen van kunstnagels eerst beoordelen door de verzorger, zodat de huid en nagels zorgvuldig worden behandeld.

Kleding kiezen en helpen met aankleden

Kies kleding waarin je je dierbare herkent: een favoriete jurk, een pak, een trui, nachtkleding of kleding die hoort bij een geloof of traditie. Leg ook ondergoed en eventueel sokken klaar. Schoenen zijn geen vanzelfsprekend onderdeel; bespreek wat je wenst. Bij bepaalde begraafplaatsen of uitvaartvormen kunnen eisen gelden aan materialen.

Je kunt helpen met aankleden, bijvoorbeeld een mouw begeleiden of knoopjes sluiten. Onze medewerkers begeleiden het draaien en verplaatsen. Soms maakt stijfheid of een verandering van het lichaam het aankleden moeilijker. Als een aanpassing aan kleding nodig lijkt, overleggen we dat eerst.

Sieraden en persoonlijke voorwerpen

Een bril, trouwring of vertrouwde sjaal kan bij het uiterlijk horen. Spreek duidelijk af wat tijdens de opbaring blijft en wat de familie vóór het sluiten van de kist terug wil ontvangen. Overleg ook over voorwerpen die je wilt meegeven; niet elk materiaal is geschikt voor begraven of cremeren.

Waar kan de verzorging plaatsvinden

De overledene thuis verzorgen

Thuis kan een vertrouwde plek zijn voor de laatste verzorging. Samen bekijken we of er voldoende ruimte en privacy is en hoe je dierbare zorgvuldig kan worden verzorgd. Geef aan wie aanwezig wil zijn en welke taken je zelf wilt doen. De verzorging thuis en de keuze voor een thuisopbaring bespreken we afzonderlijk: ook na verzorging thuis kan iemand naar een rouwcentrum worden overgebracht.

Wil je je dierbare thuis laten opbaren, dan bespreken we ook passende koeling en de omstandigheden in huis. Ben je nog niet zeker over de opbaring, dan kan Kramer tijdelijke koeling op bed verzorgen terwijl jullie de mogelijkheden afwegen.

Verzorging in het rouwcentrum

Je kunt de verzorging ook in een rouwcentrum laten plaatsvinden. Geef vooraf door of je erbij wilt zijn, wilt meehelpen of na afloop wilt komen. We bespreken op welke locatie dit mogelijk is en welke spullen je kunt meenemen. Ook als je dierbare eerder ergens anders is verzorgd, kun je nog wensen voor het haar, de kleding of het uiterlijk met ons bespreken.

Verzorging na overlijden in het ziekenhuis

In een ziekenhuis vindt vaak eerst zorg op de afdeling plaats, waarna de overledene naar het mortuarium wordt gebracht. Wil je helpen bij wassen of aankleden, geef dat dan zo vroeg mogelijk aan bij de verpleegkundige én bij Kramer. De afspraken over familiebegeleiding, verzorging en toegang verschillen per ziekenhuis en mortuarium.

We stemmen af welke zorg al is uitgevoerd, wie de verdere verzorging doet en waar die plaatsvindt. Dat kan, afhankelijk van de afspraken, in het mortuarium of na overbrenging thuis of in het rouwcentrum. Vraag ook welke kosten het ziekenhuis of mortuarium afzonderlijk berekent. Zo is vooraf duidelijk welke diensten worden uitgevoerd.

In een hospice verpleeghuis of andere zorginstelling

Naasten hebben soms samen met de zorgmedewerkers al intensief voor iemand gezorgd. Als je die betrokkenheid wilt voortzetten na het overlijden, bespreek dit dan met het zorgteam en Kramer. Samen stemmen we af wat op de kamer kan, welke zorg de instelling uitvoert en welke werkzaamheden Kramer overneemt.

Samen je dierbare in de kist leggen

Wil je helpen om je dierbare in de kist te leggen, geef dit dan aan. We beoordelen of en hoe dat zorgvuldig en veilig kan en begeleiden het verplaatsen met de benodigde mensen en hulpmiddelen. Je kunt ook betrokken zijn door kleding goed te leggen, de handen een gewenste plek te geven of een deken neer te leggen. Bij een wade of opbaarplank bespreken we de mogelijkheden op dezelfde manier.

Wensen vragen en begeleiding

Welke verzorging laat je aan professionals over

Niet iedere handeling is geschikt om zelf uit te voeren. Laat specialistische zorg, zoals het behandelen van wonden, het verwijderen van medische hulpmiddelen of een bijzondere behandeling voor de opbaring, aan bevoegde professionals over. Ook het sluiten van mond en ogen kan professionele aandacht vragen. We bespreken wat nodig is en wat past bij de wensen voor de verzorging.

Na een ongeval, bij mogelijk besmettingsgevaar of wanneer onderzoek nodig is, kunnen andere afspraken gelden. De betrokken professionals leggen uit wat mogelijk is en wanneer de verzorging kan plaatsvinden.

Ruimte voor geloof cultuur en persoonlijke gewoonten

Vertel ons over wensen rond een rituele wassing, bedekking, gebed of wie de verzorging mag uitvoeren. We bespreken hoe deze wensen kunnen worden afgestemd met de verzorgers en de locatie. Geef ook aan als je een religieus begeleider of iemand uit de eigen gemeenschap wilt betrekken.

Wat kun je klaarleggen

Kleding en ondergoed, eventueel met sokken en een vertrouwd accessoire.
Een recente foto waarop kapsel, baard en eventuele make-up goed zichtbaar zijn.
De eigen kam of borstel en gewenste make-up of nagellak.
Een bril of sieraden, met duidelijke afspraken over het teruggeven.
Opgeschreven wensen over verzorging, rituelen en wie aanwezig wil zijn.

Veel gestelde vragen

Kan de verzorging helemaal zonder familie plaatsvinden?

Ja, je kunt de verzorging aan Kramer overlaten en vooraf je wensen doorgeven. Een foto, kleding en informatie over gewoonten helpen om die wensen duidelijk te maken.

Kan ik mijn dierbare aanraken?

Vaak kan dat. Je dierbare kan kouder aanvoelen en er anders uitzien dan je gewend bent. De verzorger legt uit wat je kunt verwachten en of er in deze situatie aandachtspunten zijn.

Wat kost de laatste verzoring?

De kosten hangen af van de afgesproken zorg, de locatie en eventuele specialistische werkzaamheden. Vraag vooraf wat in de begroting is opgenomen en welke aanvullende kosten, bijvoorbeeld van een mortuarium, apart kunnen worden berekend.

Kan de overledene duurzame kleding dragen?

Ja, dat kan.
Kleding van natuurlijke materialen zoals linnen, wol, katoen of hennep is vaak een duurzamere keuze dan synthetische kleding.
Vooral bij begraven is het goed om te letten op materialen die natuurlijk kunnen afbreken.
Uitvaartverzorging Kramer denkt graag met je mee over kleding die passend en verantwoord is.

Welke duurzame keuze heeft het meeste effect bij een uitvaart?

Vaak heeft het beperken van vervoer veel effect.
Als afscheid, condoleance en samenzijn op één locatie plaatsvinden, hoeven gasten minder te reizen.
Ook keuzes voor een duurzame kist of wade, seizoensbloemen en verantwoord drukwerk helpen mee.
Uitvaartverzorging Kramer bespreekt graag welke keuzes in jouw situatie het meeste verschil maken.

Soorten uitvaarten

Uitvaartbegeleiding

Wat je moet regelen

Als uitvaartverzorger zorgen wij dat alles geregeld wordt

Over ons

Afscheid nemen

Diensten